Een poppenhuis voor jongens? Dat is leuker (én belangrijker) dan je denkt.
Leestijd: 6-7 minuten.
Als speelgoedmaker ontwerp ik speelgoed voor zowel jongens als meisjes. Daarom is een blog van mij over specifiek jongensspeelgoed misschien wat vreemd. Toch wil ik op deze plek speciale aandacht vragen voor poppenhuizen voor jongens. Omdat vaak gedacht wordt dat poppenhuizen voor hen niet interessant zijn. Het tegendeel is waar! Zoals je hieronder kunt lezen
Ervaringen uit ons Speellaboratorium
Een poppenhuis is breder dan spelen met meubeltjes of vadertje-moedertje patronen. Vaak wordt ten onrechte gedacht dat alleen meisjes dat leuk vinden. Dat terzijde. Er zijn legio alternatieven die niet in een genderhokje te duwen zijn en ook jongens geweldig vinden.
Dat zie ik voortdurend in ons PlayLab, onze onderzoeksplek waar wij speelgoed en prototypes door kinderen laten testen op idee en uitvoering. Hierin zie ik vaak dat zowel jongens als meisjes rollenspel met poppetjes leuk vinden. Daarbij vinden ze het ook super om zelf hun attributen in elkaar te zetten en te pimpen. Inrichten vinden ze tot dusver ook allemaal leuk, vooral als ze die zelf gemaakt hebben.

Mason lijmt een poppenbankje in elkaar in OPAAZ PlayLab.
Verschillen in Spel
Toch heb ik ook verschillen waargenomen. Want poppetjes of andere dingen die door de lucht vliegen, heb ik tot dusver alleen nog in het spel van jongens gezien. Ook zie ik ander heel ‘eigen’ spel bij jongens. Zo bouwde een jongen bouwde een fraaie deinende zee met bootjes van Lego op een etage. Een andere zag er uitdaging om ‘gekke’ interieuropstellingen te maken en voorzag zijn huis van grote bloemen van buigbaar KNEX.

Mylo maakte dit zwembad in poppenhuis Play3 Benoë.
Ik zie kinderen verschillende dingen doen met de spullen die ik ontwerp. Het poppenhuis is daarin het podium voor rollenspel met alle spulletjes. Of het nou jongens of meisjes zijn. Ze spelen erin na wat in deze wereld gebeurt. Of ze creëren er een eigen wereld mee.
Kinderen krijgen daardoor allerlei inzichten en dat doen ze op een veilige manier in een miniatuurwereld. Dat spel vraagt vooruit-denken, oorzaak en gevolg, verhaallogica. Rollenspel is een van de krachtigste vormen van spel die er zijn, heel goed voor de ontwikkeling van je zoon. De spullen die je hebt, bepalen mede het verhaal dat je speelt en kunnen het spel ook heel erg sturen..
Welke speelstijl heeft jouw kind?
Maar … allemaal leuk: wat past nou bij jouw kind? Dat is bij speelgoed altijd een goede vraag en zeker bij poppenhuizen.
Veronderstellingen rond wat jongens leuk vinden, zijn makkelijk, maar kloppen niet altijd. Jongens verschillen onderling heel veel in hun spel. Vreemd genoeg zijn er tussen jongens en meisjes op groepsniveau juist minder grote verschillen. Dat staat vast. Je moet dus de focus leggen op jouw eigen zoon. Sluit aan bij waar hij mee bezig is.
Om een inzicht te geven welke speelstijlen er zijn heb ik hieronder een indeling gemaakt naar een aantal verschillende speel-typetjes. Hoe speelt jouw zoon?
5 speelstijlen
De Bouwer
Is makkelijk te herkennen. Ordent, bouwt, stapelt, houdt van constructief speelgoed en maakt tendele zijn eigen omgeving. Het is belangrijk dat het werkt en overeind blijft staan. Hij bouwt dingen in, aan en op het poppenhuis. Engelen-geduld en goede fijne motoriek zijn nuttige eigenschappen voor een bouwer. De Bouwer ontwikkelt ruimtelijk inzicht en logica.
De Verhalenmaker
Is bedenker van originele verhalen, nieuwe werelden, kent (super)krachten en betekenis toe aan de rollen van deelnemers. De verhalen storen zich niet aan wat in werkelijkheid wel of niet kan. De Verhalenmaker kan het bedenken en vertellen. Het poppenhuis is iedere keer iets anders. De verhalenmaker ontwikkelt taal en fantasie.
De Sloper – Een beetje oneerbiedige naam voor een nieuwsgierige houding. Je mag hem ook De Onderzoeker noemen. Is te herkennen aan spelactiviteiten om te begrijpen hoe iets werkt, te testen hoever je kunt gaan en of je met een stuk speelgoed ook iets anders kunt doen. De Sloper wil graag dingen veranderen aan het poppenhuis. En ja soms gaat er iets stuk, om van te leren. Ook de Sloper ontwikkelt ruimtelijk inzicht en logica.
De Regisseur
Zorgt dat andere spelers aansluiten bij het spel. Organiseert het een beetje. Eventueel mag iemand anders het verhaal bedenken. Meedoen is wel je aan je rol houden. Het poppenhuis staan in dienst van de voorstelling. De regisseur ontwikkelt empathie en sociale vaardigheden.
De Zorger
Houdt de wereld draaiend. Zit meer in het hier en nu dan in fantasiewerelden. Speelt grote mensen na. Is bezig met het verzorgen van mensen of dieren, zoals paarden en dino’s. Redt mensen uit een brandend pand, pakt boeven op, maakt mensen beter. Het poppenhuis moet het verhaal versterken en praktisch en visueel aansluiten bij het spel. Ook de zorger ontwikkelt empathie en sociale vaardigheden.

4 voorbeelden van verschillende speelstijlen: constructief, verzorgend, onderzoekend en regisserend.
Temperament is ook belangrijk
Door te kijken naar het spel van je kind en er naar te vragen op het KDV en bij vriendjes, kun je leren wat past bij je zoon. Vraag niet alleen ‘Waar speelt hij mee?’ maar ook ‘Wat doet hij ermee’, ‘Valt je daarin iets op?’. Dikke kans dat je iets hoort over het verhaal, fantasie, humor, geduld in het spel of samenspelen met andere kinderen.
Het ene kind stort zich direct op nieuwe materialen en bouwt zonder aarzeling, terwijl een ander eerst kijkt, voelt en zich afvraagt wat er kan. Sommige kinderen houden van veel prikkels en actie, anderen gedijen beter bij rust en overzicht. Kinderen verschillen onderling heel veel op eigenschappen als reactietijd, gevoeligheid, geduld, doorzettingsvermogen en behoefte aan structuur.
We noemen dat het Temperament van een kind.
Temperament bepaalt niet wat je zoon leuk vindt, maar wel hoe hij speelt — en hoe je speelgoed daarop kunt afstemmen.
Het hoeft geen huis te zijn
Een poppenhuis kan ook stoer zijn, aansluiten op meer grove motoriek, neutraal of naar eigen smaak gekleurd. Een poppenhuis kan alle gedaantes aannemen: van garage tot boerderij en van kasteel tot onderzoeksstation. Verhalen met poppetjes staan hierbij centraal. Niet alle bestaande speelomgevingen zijn even goed. Je wilt namelijk ook dat het poppenhuis kan worden aangepast. Want je zoon ontwikkelt zich. Veel poppenhuizen komen als totaalconcept en kunnen dat niet.
Schaal doet er toe
Totaalconcepten verleiden je om alles van één merk te kopen, gebouw, poppetjes en overige attributen. Kies je voor een ander merk, dan zijn de spullen vaak van een andere schaal.
Voor kinderen is schaal helemaal niet zo belangrijk, een groter poppetje kan ouder zijn of een reus. Maar het is frustrerend als de poppetjes, autootjes of dino’s niet in je poppenhuis passen.
In mijn aparte schaal-overzicht kun je checken welke merken wél matchen. Van meer dan 30 merken vind je de schaal, van 1:6 (Barby) tot 1:32 (Plan Toys solid).

Binnekort is deze tabel in een blog over minifiguren en poppetjes te vinden.
Wat maakt een poppenhuis geschikt?
Misschien ben je toch nog onzeker over een geschikt poppenhuis? Of je hebt doodweg onvoldoende tijd. Kies dan een poppenhuis dat gericht is op open spel en waarmee je zoon verschillende kanten mee uitkan. Let dan op deze eigenschappen:
- Open structuur (grote openingen, meerdere zijden bespeelbaar). Om vrij te kunnen bewegen, bouwen en objecten verplaatsen. Stimuleert constructief en onderzoekend
- Kwalitatieve materialen Sterke, neutrale materialen (hout, multiplex, metaalaccenten), is minder kwetsbaar en duurzamer. Minder “decoratie” laat spel op verschillende thema’s open. Nodigt uit tot actief hanteren, ruimtelijk inzicht.
- Veranderbare inrichting (losse vloeren, wanden, verplaatsbare meubels). Je zoon kan de ruimte telkens opnieuw indelen. Stimuleert plannen, probleemoplossend denken en verhalend spel.
- Neutraal kleurenpalet (hout, wit, primaire accenten). Voorkomt dat het spel vooraf “meisjesachtig” of “jongensachtig” aanvoelt. Versterkt identificatie: het kan van iedereen zijn.
- Ruimte voor bouwmaterialen (Lego, blokken, voertuigen). Combinatiespel verrijkt de betekenis van het poppenhuis. Verbindt bouwspel en rollenspel — ideaal voor onderzoekende kinderen.
- Schaal die niet beperkt (Niet te klein) Is er aansluiting bij poppetjes, accessoires en overig speelgoed dat er al is. Stimuleert inclusief spel.
Hoe neutraler de behuizing, des te meer mogelijkheden je overhoudt. Het is makkelijk om een neutraal poppenhuis te pimpen zodat het villa of brandweerkazerne wordt. Met een (kleuren)printer, 2-zijdige tape en een paar stukjes stevig karton is het zo gedaan. Geef je het poppenhuis als cadeau, geef je printwerk dan tegelijk met het cadeau.
Invloed van het type poppenhuis op het spel
Uit onderzoek blijkt dat jongens en meisjes, door wat ze thuis zien en door media, al vanaf de peuter/kleuterleeftijd andere accenten leggen in hun spel en andere rollen kiezen. Als jongens met meisjes samenspelen zie je die verschillen minder. Als het speelgoed daarbij ook nog neutraler is, zijn die verschillen nog kleiner.
Zelf probeer ik in mijn ontwerpen weg te blijven van gendertyperingen. Volgens mij werpen ze op lange termijn beperkingen op in ontwikkeling van talent en vaardigheden en soms zelfs in beroepskeuze. Toch is er veel speelgoed dat overduidelijk gender als uitgangspunt neemt. Wat als typerend spel wordt gezien, is bijna altijd aangeleerd en speelmaterialen en marketing hebben daar een grote bijdrage aan.
Gendertyperingen zijn makkelijk, maar kunnen het spel van je kind ook beperken. Een genderneutrale keuze is ingewikkeld. Je moet goed kijken naar je kind en soms nee zeggen tegen populair speelgoed en dan heb je nog de reclame, vooral op kindkanalen op tv en sociale kanalen. Kiezen is best een opgave.
Ik ben ervan overtuigd dat je je kind het best zoveel mogelijk de ruimte kan geven om zich creatief en intellectueel te ontplooien. Het vindt zo vanzelf de weg die het beste bij hem of haar past. Zonder blokkerende hokjes.
Heb jij naar aanleiding van dit blog je keuze bijgesteld, of vind je juist bevestiging van jouw idee over een goed poppenhuis, laat het mij weten!
OPAAZ’ Poppenhuizen
Misschien ben je geïnteresseerd in een genderneutraal poppenhuis dat geen huis is en voldoet aan alle criteria voor open (rollen)spel. Kijk dan naar mijn speelbomen, prikkelend voor de fantasie en veelzijdig in het spel. Hier te vinden … OPAAZ’ Speelbomen

Deze poppenfamilie geniet van de buitenlucht op het dakterras van Play3 Benoë.




